Minn Kontributur mill-Imġarr ta’ Malta.
Filwaqt li l-Knisja tal-vera kredenti f’Malta qed tibki t-telfa ta’ Arċisqof tassew qaddis, dan il-portal iħoss li llum nagħtu daqqa t’għajn għaliex kien intgħażel Patri Dumnikan biex imexxi l-Arċidjoċesi ta’ Malta li kienet ilha titmexxa minn qassisin djoċesani għal ghexieren ta’ snin. L-aħħar Arċisqof ta’ Malta minn Ordni Reliġjuża kien Mons. Mauro Caruana, Benedittin li lanqas fadal izjed illum il-ġurnata Benedittini Rġiel f’Malta u li kien miet fl-1943 u minfloku sar Sir Michael Gonzi.
L-Arċisqof Gonzi kien laħaq floku Mons. Ġuzeppi Mercieca, Għawdxi. Kien hu li ma xtaqx ikompli meta għalaq 75 sena izda l-Vatikan kontinwament kien qed jgħidlu ibqa’ ftit ieħor imma għin biex insibu suċċessur.

Mons. Mikiel Gonzi
Hu fatt magħruf minn ftit nies intimi ta’ dak li ġara u jiġri fil-Knisja Kattolika f’Malta li l-Arċisqof Mercieca kien ilu li kien tefa’ ħarstu lejn x’ser jiġri dwar is-suċċessjoni tiegħu. Sa minn meta kien għalaq 70 sena. Kien jitkellem ma’ żewġ kollaboraturi intimi ħafna tiegħu. Il-Vigarju Ġenerali tiegħu stess Mons. Annetto Depasquale, Avukat Lawrjat iżda li kellu qalb tad-deheb u li minħabba s-sitwazzjoni ta’ saħħtu minkejja li Mons. Mercieca stess ħatru Isqof Awziljarju tiegħu ma kienx f’qagħda li jmexxi l-Arċidjoċesi.
Fl-istess waqt Mons. Mercieca baqa’ iżda marbut b’mod qawwi ma’ l-ewwel Vigarju Ġenerali tiegħu li wara tah it-titlu mhux biss ta’ Vigarju Ġenerali Emeritus izda s-Santa Sede ħatritu Protonotarju Appostoliku, jiġifieri Prelat ta’ fiduċja partikolari tal-Papa Ġwanni Pawlu t-Tieni. Wieħed irid bilfors isemmi wkoll li Mons. Carmelo Xuereb, l-ewwel Vigarju Ġenerali ta’ Mons. Mercieca, bħalu kien Għawdxi u baqa’ jokkupa l-kariga ta’ Arċidjaknu tal-Kapitlu Metropolitan fl-Imdina sal-mewt tiegħu fl-2005.
Dawn it-tlett saċerdoti kienu qed jaraw li kien wasal iż-żmien li t-tmexxija tal-Arċidjoċesi ma tibqax iżjed f’idejn saċerdot djoċesan izda r-Reliġjużi kellhom jingħataw l-opportunita’ li jkollhom Arċisqof minn fosthom. Mhux biss, izda t-tlieta li huma kienu qed jaraw ukoll li la ħafna mir-riformi amministrattivi fl-Arċidjoċesi kienu saru, kien ikun tajjeb ukoll li tinstab persuna umli, ta’ kariżma u li ma tintilifx fix-xinxilli u l-paramenti.
Ġara li fl-2003, f’Malta wasal l-Arċisqof Felix del Blanco Prieto, Spanjol, biex jaqdi l-funzjoni ta’ Nunzju Appostoliku. Mal-ewwel inkontru li Mons. Mercieca kellu ma’ dan in-Nunzju ġdid, mill-ewwel fil-preżenza taż-żweġ Prelati msemmija, jiġifieri tal-Isqof Awżiljarju Mons. Annetto Depasquale bin Ħal Qormi u tal-Arċidjaknu tal-Kapitlu Metropolitan Mons. Carmelo Xuereb, l-Arċisqof Mercieca mill-ewwel ġab id-diskors dwar is-suċċessur tiegħu.

Mons. Félix del Blanco Prieto
Irid jingħad ukoll punt importanti li dan in-Nunzju msemmi kien Segretarju Partikolari tas-Segretarju tal-Istat tal-Vatikan il-Kardinal Agostino Casaroli li kemm Mons. Mercieca u Mons. Xuereb kienu jafuh b’mod intimu ħafna ġos-Santa Sede. Miegħu ttrattaw dwar il-ftehim tal-Iskejjel tal-Knisja fl-1984. Fil-fatt b’riżultat tal-fiduċja li kellu f’dawn iż-żewġ Prelati Maltin li kien jaf sew ġewwa Ruma, mill-ewwel kien qalilhom li hu kien joqgħod fuq il-parir li kienu ser jagħtuh. Fil-fatt, min jaf l-annali tal-istorja jaf li l-ewwel għażla ta’ dawn iż-żewġ Prelati Maltin għal ħatra ta’ Arċisqof kienet ta’ Ġizwita llum mejjet u li minn tagħrif minn ġewwa jingħad li Mons. Xuereb kien avviċinah izda ma kienx laqa’ is-suġġeriment.
Il-kontendenti wara kienu tnejn, Patri Franġiskan Konventwali li għadu mimli bl-għomor sal-lum u li Mons. Xuereb kien jafu sa minn meta kien Novizz peress li ħuh Patri Ġuzepp Xuereb kien Patri Franġiskan Konventwali u Patri Pawl Cremona, li ż-żewġ Prelati Maltin kienu jafu sew minħabba li kien President tas-Superjuri Reliġjuzi Maġġuri Rġiel u għaldaqstant kellhom relazzjoni mill-awqa miegħu. Kienu jħossu li meta dan kien jirrappreżenta lill-Ordnijiet Reliġjuzi Rġiel hawn Malta fi trattattivi mal-Kurja Maltija, dejjem wera dixxiplina mentali, Reliġjuż b’Dottorat fit-Teoloġija filwaqt li kien meqjus ta’ qalb tajba u verament umli.
Għaldaqstant wieħed jista’ isemmi li sal-Milied tal-2003 l-għażla tal-Arċisqof il-ġdid kienet saret b’mod privat u sigriet ħafna izda s-Santa Sede baqgħet tkaxkar peress li ma riedux li jiċċaqlaq baħar qabel is-sħubija ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea peress li ma kienux jafu kif ser jirreaġixxi pajjiż kattoliku f’realta’ ġdida.
Il-bqija kif jgħidu bl-Ingliż all is history, izda dan il-portal ser ikompli jirrapporta tagħrif dwar iż-żmien li serva Mons. Arċisqof Pawlu Cremona nkluz ukoll x’wassal għar-riżenja sfurzata tiegħu.