F’artikli preċedenti ġbidt l-attenzjoni dwar dik li tidher diskriminazzjoni bejn is-sessi fil-Qorti tal-Familja, fejn applikazzjonijiet imressqa minn-nisa qed jirċievu trattament preferenzjali u li mhux ġustifikat. Dan joħloq dubji serji dwar kemm qed jiġi rispettat il-prinċipju fundamentali tal-ugwaljanza.
Dan is-sit se jkompli jikteb dwar il-mod kif l-Imħallef Jacqueline Padovani Grima qed tiddeċiedi f’ċerti każijiet.
Niktbu dwar sitwazzjonijiet u istanzi, u esperjenzi mwassla lilna minn partijiet milquta, l-aktar missirijiet. Sitwazzjonijiet ta’ dewmien żejjed, inċertezza fil-proċeduri u allegatament preferenzi li jeħtieġu skrutinju serju u investigazzjoni immedjata.
Waħda mill-aktar problemi serji fil-każijiet ippreseduti mill-Imħallef Padovani Grima tikkonċerna l-applikazzjonijiet pendente lite, jiġifieri dawk ippreżentati waqt li l-proċessi jkunu għadhom għaddejjin, biex jindirizzaw kwistjonijiet urġenti bħall-aċċess għat-tfal jew il-manteniment tagħhom.
Dawn id-deċiżjonijiet huma maħsuba biex jipproteġu l-benessere tal-minorenni u jiżguraw ċertu stabbiltà waqt li l-każ ikun għaddej. Madankollu, skont bosta rapporti, dawn spiss jibqgħu fuq l-ixkaffa għal xhur twal, u xi drabi saħansitra għal snin sħaħ.
Dan huwa partikolarment problematiku meta wieħed iqis li l-prinċipju ewlieni tal-Liġi tal-Familja huwa l-“aħjar interess tat-tfal.”
Dewmien fid-deċiżjonijiet dwar l-aċċess jista’ jfisser li tfal jitilfu perjodi twal ta’ ħin ma’ wieħed mill-ġenituri tagħhom, ħafna drabi l-missier, u dan jista’ jwassal għal ħsara emozzjonali u problemi fir-relazzjonijiet.
Lanqas id-deċiżjonijiet dwar il-manteniment ma jidhru li qed jiġu trattati b’urġenza. Il-familji jitħallew f’inċertezza kontinwa, filwaqt li parti waħda, maggior parte l-omm, tibqa’ tibbenefika minn ftehim interim, waqt li l-parti l-oħra tiffaċċja pressjoni finanzjarja u legali.
Din mhux sempliċement ineffiċjenza amministrattiva, iżda falliment sistemiku li jolqot direttament lill-minorenni u lill-familji vulnerabbli. Ir-riformi tal-2026 jipprioritizzaw proċessi iqsar, limitu ta’ żmien u medjazzjoni aktar effettiva. Madankollu, taħt ċerti każijiet ippreseduti mill-Imħallef Padovani Grima, dawn l-għanijiet jidhru għadhom ’il bogħod milli jintlaħqu.
Il-mistoqsija li tqum hija inevitabbli: qed nitkellmu dwar tagħbija eċċessiva ta’ każijiet, jew dwar problema aktar sistemika li tippermetti lil xi partijiet jibbenefikaw mill-istatus quo?
Aspett ieħor li jqanqal tħassib huma allegazzjonijiet li xi drabi jiġu mogħtija digrieti fuq applikazzjonijiet mingħajr ma tingħata opportunità ġusta lill-parti l-oħra, bosta drabi lir-raġel. Dan sempliċiment biex biex jinstema’.
Dan imur kontra wieħed mill-prinċipji bażiċi tal-ġustizzja: il-proċess dovut u d-dritt li kull parti tinstema’ qabel ma tittieħed deċiżjoni effettiva.
Diversi persuni qasmu esperjenzi fejn deċiżjonijiet de facto ex parte ġew adottati, b’argumenti jew evidenza minn naħa waħda jiġu aċċettati mingħajr skrutinju suffiċjenti.
F’tilwim familjari, fejn l-emozzjonijiet huma intensi u l-akkużi jistgħu jkunu serji, dan kollu jista’ jwassal biex jitkattar sens ta’ preġudizzju. Eżempju, missier jista’ jsib ruħu suġġett għal restrizzjonijiet fuq l-aċċess għat-tfal tiegħu mingħajr ma jkun biss ingħata ċans biex jippreżenta l-verżjoni tiegħu tal-fatti.
Prattiċi bħal dawn mhux biss inaqqsu l-fiduċja pubblika fil-ġudikatura, iżda jikkontribwixxu wkoll għall-perċezzjoni li l-irġiel huma sistematikament żvantaġġjati fil-Qorti tal-Familja.
Allegazzjonijiet oħra li kelmuna dwarhom huma li xi partijiet, il-maġġoranza nisa, jingħataw flessibbiltà eċċessiva biex jestendu l-proċedimenti. Meta każ idum aktar, il-ħlasijiet interim tal-manteniment ikomplu jakkumulaw. Dan jista’ joħloq sitwazzjoni ta’ dewmien.
Skont diversi rapporti, tattiċi bħal aġġornamenti ripetuti, preżentazzjonijiet voluminużi jew nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti qed jiġu tollerati mingħajr ebda sanzjonijiet.
Fl-istess ħin, il-parti maskili ħafna drabi tiffaċċja spejjeż legali dejjem jiżdiedu, pressjoni emozzjonali u piż finanzjarju dejjem akbar.
F’kuntest fejn ir-riformi tal-2026 qed jenfasizzaw effiċjenza u infurzar aktar rapidu, dawn il-prattiċi jidhru bħala kontradizzjoni.
Dan iqajjem mistoqsija fundamentali: qed nitkellmu dwar każijiet iżolati, jew dwar mudell li jirrifletti problema aktar profonda fis-sistema?
Hekk kif Malta tipprova timmodernizza u ssaħħaħ il-Qorti tal-Familja — b’faċilitajiet ġodda, aktar attenzjoni fuq it-tfal u proċeduri aktar mgħaġġla, dawn is-sitwazzjonijiet ikomplu jikkonfermaw għaliex il-bidla kienet u għadha tant meħtieġa.
L-ebda imħallef ma huwa ’l fuq mill-iskrutinju. U meta jiġu mqajma allegazzjonijiet serji dwar prattiċi li jistgħu jaffettwaw il-ġustizzja, dawn għandhom jiġu eżaminati b’serjetà u trasparenza.
Għalhekk inħeġġeġ lil dawk li esperjenzaw sitwazzjonijiet simili biex ikomplu jaqsmu l-esperjenzi tagħhom, u nappella lill-awtoritajiet kompetenti biex jinvestigaw dawn l-allegazzjonijiet b’mod rigoruż.
Huwa biss permezz ta’ trasparenza, responsabbiltà u riforma reali li nistgħu niżguraw Qorti tal-Familja li taqdi lill-familji kollha b’mod ġust u ugwali, mhux biss lil xi wħud. Flimkien nistgħu nagħmlu pressjoni għal sistema ta’ ġustizzja aktar ġusta u responsabbli.
Il-Maġistrat Padovani Grima tgħid li tħobb iddoqq il-pjanu kif ukoll tagħmilha ta’ ġardinar fil-ħin liberu tagħha.
Sinjura Mħallef, għandek aktar passatempi minbarra dawk msemmija?
Mistoqsija Sinjura Mħallef. Għax kif jgħid il-Malti; mistoqsija oħt -il għerf.
