Smajt diversi messaġġi tal-okkażjoni. Minn mexxejja ta’ Istituzzjonijiet diversi, fosthom tal-Knisja Kattolika.
B’diżappunt ngħid li kollha għandhom għamad quddiem għajnejhom. Għamad politiku li mhux qed iħallilhom spazju ta’ raġunar. Inkluż il-Mexxejja politiċi u l-Arċisqof.
Ħares madwarek. Mhux kollox qed jinbidel b’mod naturali. Ħafna mill-pedamenti li fuqhom inbniet iċ-ċivilizzazzjoni tagħna qed jitqiegħdu fid-dubju, jitilfu l-leġittimità tagħhom, u wara jiġu żarmati.
Istituzzjonijiet li darba kienu jgawdu fiduċja wiesgħa, llum inħarsu lejhom b’suspett. Ir-reliġjon tilfet ħafna mill-post li kellha fil-ħajja pubblika.
It-tradizzjoni qed tiġi ppreżentata mhux bħala wirt li għandu jiġi mifhum, iżda bħala ostaklu li għandu jitneħħa. U movimenti radikali, kif ġara f’epoki oħra, jippreżentaw it-trasformazzjoni profonda tas-soċjetà bħala triq lejn il-ħelsien.
Dan mhux mudell ġdid. L-istorja esperjenzat verżjonijiet tiegħu qabel.
Ir-Rivoluzzjoni Franċiża hija waħda mill-aktar eżempji drammatiċi. Ma kinitx biss il-waqgħa ta’ monarkija. Kienet ukoll konfront mal-ordni politika, reliġjużja u soċjali tal-‘Ancien Régime’.
Il-Knisja tilfet privileġġi u proprjetà, il-monarkija twaqqgħet, u r-rivoluzzjonarji ppruvaw jibnu Ordni ġdida fuq prinċipji differenti minn dawk li għal sekli sħaħ kienu sawru s-soċjetà.
Iżda l-Bastille ma waqgħetx f’vacuum intellettwali.
Qabel waqgħu l-ħitan, il-leġittimità tal-Ordni li dawk il-ħitan kienu jirrappreżentaw kienet ilha titmermer.
L-ideat ġew qabel il-mannara.
Il-kritika ġiet qabel ir-rivoluzzjoni. Meta istituzzjoni ma tibqax titqies bħala leġittima, l-iżżarmar tagħha jsir ħafna aktar faċli biex jiġi ġġustifikat.
Kull soċjetà għandha d-dritt tirriforma l-Istituzzjonijiet tagħha. Iżda hemm differenza bejn li tikkoreġi dak li falla u li tiddikjara l-wirt kollu bħala falliment.
Hekk qed jiġri.
Dik mhux riforma.
Mhux riforma meta l-familja, ir-reliġjon, it-tradizzjoni u l-Istituzzjonijiet jiġu ttrattati biss bħala fdalijiet ta’ passat “oppressiv”.
Allura x’għandu jibqa’?
Huwa fatt illi r-rivoluzzjonijiet li jibdew billi jwaqqgħu l-allat tal-imgħoddi spiss jispiċċaw joħolqu allat ġodda: ideoloġiji li ma jaċċettawx dubju, u strutturi ġodda ta’ poter li jippretendu li qed jeħilsu lill-bniedem filwaqt li jiddefinixxu mill-ġdid x’għandu jkun.
Sinjuri, il-periklu mhuwiex il-bidla. Ċivilizzazzjoni li ma tinbidilx tmut. Naqblu.
Izda l-periklu jibda meta l-bidla ma tibqax mezz biex intejbu dak li writna, iżda jsir proġett biex inħassru dak li writna u nibdew mill-ġdid bħallikieku l-istorja, it-tradizzjoni u l-esperjenza tal-ġenerazzjonijiet ta’ qabilna ma jiswew xejn.
Qabel ma taqa’ Bastille, trid l-ewwel taqa’ l-konvinzjoni li jistħoqqilha tibqa’ wieqfa.
Agħraf il-mudell. Staqsi x’qed jiġi żarmat, min irid jissostitwih, u b’xiex. Għax meta ċivilizzazzjoni tinsa għaliex bniet il-pedamenti tagħha, ma jkunx hemm għalfejn xi ħadd iwaqqagħhom bil-forza. Tibda żżarmahom hi stess.
U dak hu l-periklu li s-soċjetà tagħna tinsab fih fl-2026.
VIVA MALTA INDIPENDENDI 🇲🇹
